EuroLeague sẵn sàng 'vào trận' với NBA Europe: 'Không thỏa thuận, chúng tôi sẽ cạnh tranh'

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters, CEO EuroLeague, bà Chus Bueno, đã có những phát biểu được xem là tín hiệu sớm nhất về thái độ chính thức của giải đấu số một châu Âu trước kế hoạch khởi tranh NBA Europe vào năm 2027. Bà không loại trừ viễn cảnh cạnh tranh trực tiếp. Vương triều sụp đổ không bằng tiếng sấm, mà bằng một pha trượt chân ở phút bù giờ cuối. Câu nói ấy tôi vẫn dùng để nói về những đội tuyển từng thống trị meta, và hôm nay nó vang lên trong một bối cảnh khác: không phải trên sàn đấu, mà trong phòng họp. Bối cảnh: NBA Europe đang tiến hành chuẩn bị cho mùa giải đầu tiên vào năm 2027. NBA đã có những bước đi âm thầm ở thị trường châu Âu trong nhiều năm, từ việc tổ chức các trận đấu giao hữu cho đến chiến lược phát triển bản quyền truyền thông toàn cầu. EuroLeague, với bề dày lịch sử và hệ thống câu lạc bộ được xây dựng qua nhiều thập kỷ, đứng trước ngã ba: hoặc tìm tiếng nói chung, hoặc đối đầu với thương hiệu bóng rổ giàu nhất hành tinh. Theo dõi bóng rổ gần chín năm, tôi hiếm khi thấy một lãnh đạo EuroLeague nào trả lời về NBA với thái độ thẳng thắn như Chus Bueno. Bà khẳng định: "Mọi khả năng đều có thể xảy ra vào lúc này, bao gồm cả việc hai giải đấu bóng rổ cạnh tranh với nhau. Nếu chúng tôi không đạt được thỏa thuận với nhau ở châu Âu, chúng tôi sẽ cạnh tranh ở châu Âu. Đó là cuộc thảo luận nội bộ mà chúng tôi đã có, và nếu cần, chúng tôi sẵn sàng." Điểm mấu chốt không nằm ở câu nói có phần cứng rắn ấy, mà ở cách bà đặt vấn đề ngay sau đó. Bueno cho rằng một giải đấu do NBA vận hành tại châu Âu sẽ phải là "một liên minh có lợi cho cả hai, không chỉ cho một bên". Những lời này nghe như một tuyên bố sẵn sàng đàm phán, đồng thời cũng là một lằn ranh chiến thuật: EuroLeague không đến bàn đàm phán với tư thế kẻ yếu. Thông điệp được nhấn mạnh nhiều nhất từ phát biểu của bà là chữ "tài sản trí tuệ". Theo Bueno, NBA cần tôn trọng tài sản trí tuệ của các câu lạc bộ châu Âu, những đội bóng đã tồn tại hàng trăm năm trong nền bóng rổ lục địa già. "Chúng tôi có thể đóng góp rất nhiều cho NBA," bà nói. Đây có thể xem là chiến lược chuyển hướng cuộc chơi: thay vì xem NBA Europe như một kẻ xâm lược, EuroLeague cố gắng định vị mình như một tài sản chiến lược mà NBA không thể tạo ra chỉ sau một đêm. Điều đáng chú ý trong phân tích của tôi là lời cảnh báo về sự phân mảnh giá trị. Bueno lập luận: nếu có hai giải đấu, giá trị truyền thông và thương mại sẽ bị chia cắt, không chỉ về bản quyền phát sóng mà còn ở số lượng khán giả đến sân. Đó là tình thế không ai có lợi. Với một người viết về thể thao điện tử, tôi dễ dàng hình dung ra một phiên bản "tướng mới ra mắt" với chỉ số khởi đầu cao nhưng lại bị đưa vào một máy chủ đã có sẵn cộng đồng người chơi trung thành. Đừng vội nói NBA Europe tất thắng; EuroLeague đã xây dựng được lịch thi đấu, bản quyền truyền hình và sự gắn bó với người hâm mộ trong nhiều thập kỷ. Từ góc nhìn của người từng theo dõi sự sụp đổ của các triều đại ở cả bóng rổ lẫn esports, tôi tin mấu chốt của cuộc đối đầu này không đến từ sân đấu, mà đến từ bàn đàm phán và những con số bản quyền. NBA có lợi thế về thương hiệu toàn cầu và nguồn vốn gần như vô hạn, nhưng EuroLeague lại nắm giữ một thứ mà tiền không dễ mua: truyền thống câu lạc bộ và thói quen tiêu dùng thể thao đã ăn sâu vào từng thành phố. Ở chiều ngược lại, vẫn có một điểm mù mà những ai ủng hộ EuroLeague dễ bỏ qua: những lời đe dọa "cạnh tranh" của Bueno cũng có thể là một chiêu bài ngoại giao. NBA Europe có thể chấp nhận mô hình đối tác thay vì đối đầu, nhưng EuroLeague lúc đó sẽ phải nhượng bộ một phần tài sản thương mại, thậm chí là lịch thi đấu. Câu hỏi không phải là EuroLeague có bị thay thế hay không, mà là mức độ lệ thuộc giữa hai giải đấu sẽ được cân bằng ra sao. Bueno kết thúc phần trả lời bằng một chi tiết rất quan trọng: "Họ vẫn tiếp tục quy trình của họ, còn tôi vẫn tiếp tục quy trình của tôi." Nói cách khác, EuroLeague không ngồi chờ đợi. Cả hai bên vẫn đang chuẩn bị cho kịch bản lạc quan nhất, nhưng cũng không ai lùi bước. Khi một triều đại thực sự bắt đầu lung lay, người ta thường chỉ nhìn thấy khoảnh khắc chiếc vương miện rơi xuống. Nhưng trước đó, luôn có những tín hiệu nhỏ được phát đi từ phòng họp, từ những cuộc phỏng vấn, từ cách một CEO chọn từ ngữ. Phát biểu của Chus Bueno với Reuters là một tín hiệu như thế. Có một cuộc chơi lớn đang diễn ra phía sau hậu trường, biết đâu đến năm 2027, khi NBA Europe chính thức bước ra ánh sáng, người hâm mộ sẽ nhận ra rằng ván cờ này thực chất đã được định đoạt từ rất lâu trước đó.